HRUBIESZÓW ,,Miasto z klimatem"

Postanowiłem  przedstawić Wam miasteczko do którego przyjedziecie na zlot. Takich miasteczek jest dużo ktoś powie - ale każde wyróżnia się czymś innym.

Czym się wyróżnia Hrubieszów?

Jest to miasteczko z bardzo bogatą historią, najdalej wysunięte na wschód UE, otoczone pięknym terenem z piękną fauna i florą. Miejscem do którego się wraca a pejzaże robią niesamowite wrażenie.  Stąd wywodzą się znani ludzie nauki, sztuki i kultury.

HISTORIA

Hrubieszów (aż do 1802 r. Rubieszów) to najdalej wysunięte na wschód miasto Polski. Położone jest nad Huczwą, dopływem Bugu, w odległości 5 km od granicy z Ukrainą. Pierwsza wzmianka o Hrubieszowie pochodzi z 1254 r., jako osadzie wśród lasów, posiadającej dwór myśliwski. Rolę stanicy myśliwskiej będzie pełnił jeszcze w czasach jagiellońskich, co zostało uwieńczone w jego herbie przedstawiającym jelenią głowę, między rogami której umieszczone są dwa krzyże. Przypuszcza się, że wcześniej istniał tu, na wyspie oblanej wodami Huczwy, ruski gród obronny należący do Grodów Czerwieńskich. W 1366 r. wraz z całą Rusią Czerwoną został przyłączony do Polski. Prawa miejskie magdeburskie Hrubieszów uzyskał w 1400 r. z rąk króla Władysława Jagiełły. Prawdopodobnie w końcu XIV w. wzniesiono drewniany zamek, będący siedzibą starosty. W latach 1411, 1413, 1430 gościł w nim fundator miasta - król Władysław Jagiełło. Duże znaczenie dla miasta miał przywilej wydany przez Kazimierza Jagiellończyka nakazujący zmierzającym z Rusi na Mazowsze, Śląsk i Wielkopolskę wybieranie drogi przez Hrubieszów. Pomyślny rozwój przerwały najazdy Tatarów, którzy w latach 1498 - 1626 wielokrotnie grabili i niszczyli miasto. Ostatni napad Tatarów na Hrubieszów miał miejsce w 1672 roku wtedy to rozgromił ich Jan III Sobieski. W wyniku I rozbioru Rzeczypospolitej Hrubieszów znalazł się w zaborze austriackim. W 1800 roku wsie dawnego Starostwa za pośrednictwem Aleksandra i Anny z Zamoyskich, Sapiechom zakupił ks. Stanisław Staszic i założył tu „Towarzystwo Rolnicze Hrubieszowskie”, organizację spółdzielczą z ideą wzajemnej pomocy, dbającą o wychowanie młodzieży. Była to pierwsza w Europie organizacja przedspółdzielcza, działająca do 1945 r. W połowie XIX w. był drugim co do wielkości, po Lublinie, miastem guberni lubelskiej. Miasto rozwijało się szybko, w 1909 r. liczyło 15 tys. mieszkańców. Od początku swego istnienia było miastem wielokulturowym, obok Rusinów i Polaków, już od XV w., osiedlili się tutaj Żydzi. W 1915 r. do Rosji przymusowo ewakuowano ludność prawosławną. W 1920 przez pewien czas mieścił się tu sztab słynnej 1 Armii Konnej Siemiona Budionnego, która pod Hrubieszowem przekroczyła Bug. W dniu 31 sierpnia na polach między Komarowem a Walicą Śniatycką ułani gen. Józefa Hallera rozbili kozackie dywizje. Jako świadectwa tych walk pozostały mogiły poległych żołnierzy WP na cmentarzu wojennym.

Okres II wojny światowej boleśnie dotknął mieszkańców Hrubieszowa, ale oni dzielnie stawiali opór najeźdźcom. We wrześniu 1939r. dwukrotnie zmieniały się władze okupacyjne. 14 września 1939 r. wkroczyły tu wojska niemieckie, a 17 września oddziały Armii Czerwonej. W październiku powrócili Niemcy i wprowadzili w mieście terror dokonując licznych egzekucji. Z Niemcami współpracowali nacjonaliści ukraińscy, wykazujący się szczególną aktywnością. Walki nasiliły się w 1943 r., a rezultatem było spalenie niemal wszystkich wsi polskich i ukraińskich między Bugiem a Huczwą. Tragedię okupacyjną ludności Hrubieszowa upamiętniają pomniki i tablice pamiątkowe. Na terror mieszkańcy odpowiedzieli zorganizowanym ruchem oporu. Początek ruchu podziemnego dali oficerowie i podoficerowie 2 pułku Strzelców Konnych. Z niego wywodził sie walczący do poł. 1940r. mjr Henryk Dobrzański "Hubal". Działały tu: Tajna Armia Polska, Służba Zwycięstwu Polski, ZWZ. W lutym 1942r. powstała AK. Powiat Hrubieszowski był jednym z obwodów Inspektoratu Zamojskiego AK. Obwód podzielony został na rejony, w jednym z nich w IV rejonie AK Południe walczył kilkusetosobowy oddział BCH "Rysia", zamordowanego już po wyzwoleniu w Kryłowie. Za zasługi w walce z okupantem Hrubieszów został odznaczony w 1977 r. Krzyżem Grunwaldu II klasy.

Hrubieszów liczy obecnie ponad 19 tys. mieszkańców i jest najdalej na wschód wysuniętym Polskim miastem w EU.

 

WAŻNI HRUBIESZOWIANIE

Mieczysław Grzegorz Bekker (1905-1989)

ur.  w Strzyżowie k. Hrubieszowa, absolwent wydz. mechanicznego Politechniki Warszawskiej, pracownik Instytutu Badań Inżynierii, prowadził badania nad budowa samochodów terenowych, w czasie wojny trafił do Kanady, gdzie pracował w Biurze Badań Broni Pancernej, w 1955r. wyjechał do USA, tu pracował w Wojskowym Laboratorium Pojazdów Terenowych i prowadził wykłady na politechnice, wkrótce został profesorem Uniwersytetu w Michigan, nast. przyjął propozycję objęcia stanowiska dyrektora Instytutu Badań koncernu samochodowego General Motors w Santa Barbara.

Po ogłoszeniu przez NASA w 1961r. konkursu na pojazd zdolny do poruszania się po Księżycu w ramach programu "Apollo Space Program", zespół instruktorów pod kierownictwem Mieczysława Bekkera rozpoczął prace objęte tym programem. Efektem tych prac było skonstruowanie pojazdu księżycowego LRV, a wykonanego przez koncern General Motors w kooperacji z zakładami Boeing.

Zdumiewające jest to, że prof. M. G. Bekker nie figuruje obecnie w rejestrze naukowców NASA.... Prof. Bekker pozostawił po sobie liczne prace naukowe, m.in. "Theory of Land Locomotion", w której przedstawił nowoczesną teorię ruchu pojazdów terenowych. Zmarł 8 stycznia 1989 w Santa Barbara w Kalifornii.

 

Stefan Du Chateau (1908-1999)

 

ur. w Solwyczegodzku na Syberii, w rodzinie polskiego zesłańca, korzenie jego rodu zaś sięgają napoleońskiego oficera. Po powrocie z Syberii rodzina Stefana Du Chataeu zamieszkała we Władzinie k. Uchań. Młody Stefek nauki pobierał w gimnazjach w Hrubieszowie i Lublinie. Studia rozpoczął na Politechnice Lwowskiej na Wydziale Architektury. Wojna przerwała mu pracę nad dyplomem. Brał udział w Kampanii Wrześniowej, po klęsce walczył we Francji, dostał się do niewoli niemieckiej i do marca 1945r. więziony w obozie dla jeńców francuskich. Po wojnie uzyskał, dyplom londyńskiej szkoły architektury. Na stałe zamieszkał we Francji w Paryżu wraz ze swoją małżonka Krystynę Szerenos, również z wykształcenia architektem.

Pan Du Chataeu wykładał architekturę nowoczesną na paryskiej Akademii Sztuk Pięknych. Był laureatem wielu nagród, doktoratu Honoris Causa jednego z uniwersytetów angielskich, doczekał się jeszcze za życia noty biograficznej w Wielkiej Encyklopedii Laroussea. Jego pomysły konstruktorskie i architektoniczne cenił i uznawał cały świat, jako wynalazca nowych struktur przestrzennych "odkrył" rurę do budowy konstrukcji; jako jeden z pierwszych zastosował aluminium, jego rozwiązania cechuje lekkość, funkcjonalność, ekonomika i estetyka. Jego prace można zobaczyć w wielu krajach, m.in. w USA.. Są wśród nich: dworce kolejowe i lotnicze, stadiony, pływalnie, centra handlowe, biblioteki, hotele, kościoły, meczety, hale tenisowe

 

Bolesław Prus czyli Aleksader Głowacki  (1847-1912)

Jedną w wyjątkowych postaci związanych bezpośrednio z Hrubieszowem jest Aleksander Głowacki, znany bardziej pod pseudonimem artystycznym wywodzącym się z rodowego herbu jako Bolesław Prus. Urodził się w Hrubieszowie w 1847r.

 

Stanisław Staszic (1755-1826)


ur. 1755 r. w Pile, absolwent wydz. mechanicznego Politechniki Warszawskiej.
Doniosłym faktem w dziejach miasta Hrubieszowa i całego regionu było utworzenie w 1816 r. przez księdza Stanisława Staszica Towarzystwa Rolniczego Hrubieszowskiego, pierwszej przedspółdzielczej organizacji rolniczej w Europie. W myśl statutu TRH chłopi 8 staszicowskich wsi zostali uwolnieni od pańszczyzny i otrzymali na własność użytkowaną ziemię i zabudowania. Do wspólnego zaś użytkowania St. Staszic przekazał im: lasy, stawy, młyny i część pól ornych. Stowarzyszeni prowadzili własne instytucje użyteczności społecznej: szkoły, magazyny zbożowe, szpitale, bank pożyczkowy, instytucję rent dla starców i sierot oraz utworzyli fundusz stypendialny dla uczącej się młodzieży.

 

Abraham Stern (1769-1842)

 

zegarmistrz , wynalazca, jeden z pierwszych na świecie konstruktorów maszyn liczących a także wynalazca i konstruktor traku tartacznego, młocarni (zastępującej pracę ośmiu ludzi), żniwiarki oraz licznych przyrządów mierniczych.
Niezwykle uzdolniony samouk, którego pracę i talent docenił i uhonorował St. Staszic. To dzięki jego staraniom Abraham Stern został członkiem Towarzystwa Przyjaciół Nauk (w 1830r), co na owe czasy było niezwykłym wydarzeniem, aby prowincjonalny zegarmistrz żydowskiego pochodzenia zajął miejsce wśród intelektualnej elity Królestwa Polskiego.

 

Prof. Wiktor Zin (1925-2007)

 

architekt, rysownik, działacz kultury i pracownik naukowy, gawędziarz, autor książek, popularyzator polskiej historii i sztuki. Ten urodzony w Hrubieszowie człowiek renesansu znany szerokiej publiczności z telewizyjnego cyklu „Piórkiem i węglem” był prawdziwym ambasadorem naszego grodu. Podczas swoich audycji był przewodnikiem telewidzów po znanych i nieznanych zakątkach naszego kraju, uczył dostrzegać piękno w monumentalnym gmachu kościoła i przydrożnej kapliczce. W tysiącach rysunków, które pozostawił po swoim pracowitym życiu często uwieczniał „Hrubieszów” swoje ukochane miasto.

 

Henry Orenstein

 

urodził się 13 września 1923 r. w Hrubieszowie.
W czasie II wojny światowej Henry był więźniem w pięciu obozach koncentracyjnych (Budzyń, Majdanek, Płaszów, Ravensbrruck, Sachsenhausen). Po wojnie, wraz z dwoma braćmi, wyemigrował do USA, gdzie zajął się projektowaniem zabawek, które produkowano na masową skalę. Ponadto był wynalazcą, który opatentował ponad sto różnych przełomowych pomysłów. Jednym z najbardziej znanych jego wynalazków jest słynny już dziś i kultowy Optimus Prime – Transformers będący przywódcą Autobotów.
Henry Orenstein jest też najstarszym pokerzystą na świecie. W 1996 r., mając 71 lat, wygrał turniej z cyklu World Series of Poker, a w 2005 r., w wieku 80 lat, zajął siódme miejsce w Pokerowych Mistrzostwach USA. W 2008 r. został przyjęty do Poker Hall of Fame (w wolnym tłumaczeniu „pokerowa galeria sław” - wyróżnienie dla profesjonalnych graczy w pokera funkcjonujące od 1979 r.)

 

 

 

 

POLECAM ZOBACZYĆ (lokalizacja na mapie poniżej)

 

... w tym krótkim czasie pobytu na zlocie zapraszam Was do odwiedzenia niniejszych miejsc,

które pokażą w zarysie moje miasteczko i okolicę

 

 
 

1. Muzeum im. ks. St. Staszica w Hrubieszowie / www.muzeum-hrubieszow.com.pl

 
     
     
 

2. Parafia Prawosławna p.w. Zaśnięcia N.M.P. w Hrubieszowie

 
     
     
 

3. ,,Królewski Kąt" Wieża Widokowa

 
     
     
 

4. Wioska Gotów w Masłomęczu / www.wioska-gotow.pl

 
     
   

MAPA

 

 

 

Copyright © AmcarShow 2017